Stranger Things sezon 1 odcinek 3: „Holly, Jolly”, streszczenie i analiza

Ściana lampek, scena po scenie

Joyce zrozumiała, że światła reagują. W tym odcinku przechodzi do metody: maluje litery alfabetu na ścianie salonu, wiesza nad nimi lampki i zadaje pytania na głos. Żarówki zapalają się litera po literze. Pierwsze zdanie jest ostrzeżeniem.

Scena stała się najbardziej rozpoznawalnym obrazem serialu, a opiera się na bardzo prostym pomyśle inscenizacyjnym: kamera zostaje na twarzy matki, nie na ścianie. Odpowiedź czyta się w jej oczach, zanim odczyta się ją na ścianie. To także odcinek, w którym stworzenie przechodzi przez tapetę, za jej plecami, w ujęciu, którego serial nigdy więcej nie powtórzy w tej postaci.

1. Namalowane litery

   Joyce pokrywa ścianę salonu literami od A do Z, pędzlem, w środku nocy

2. Pierwsza odpowiedź

   żarówki zapalają się po kolei i układają się w słowo ostrzeżenia

3. Pytanie o jedno za dużo

   pyta, jak go odnaleźć; odpowiedź każe jej się cofnąć

4. Ściana, która się wybrzusza

   sylwetka napiera na tapetę od drugiej strony

Lampki, na ścianę z alfabetem.

W sklepieT-shirt męski sprany Hawkins Indiana lampki40,90 €Zobacz produkt

Po drugiej stronie: Barb

Odcinek po raz pierwszy pokazuje, gdzie trafiają ci, którzy znikają. Barb budzi się w tym samym miejscu co basen, ale w szarej scenerii, poprzecinanej korzeniami i unoszącym się popiołem. Woła. Nikt jej nie słyszy, kilka metrów dalej, w normalnym świecie.

Serial podaje tu swój najlepszy pomysł scenograficzny: to samo miejsce, o tej samej godzinie, ale martwe. Nic nie zostaje wyjaśnione, nie pada żadna nazwa, a scena trwa niecałą minutę. Wystarcza, by ustanowić miejsce, które udźwignie całą mitologię kolejnych sezonów.

Nancy szuka, Jonathan wywołuje zdjęcia

Nancy natomiast przechodzi od niepokoju do śledztwa. Idzie do domu Barb, odkrywa, że nikt nie widział jej powrotu, i w końcu wraca sama do ogrodu Steve'a. Jonathan ze swojej strony wywołuje zdjęcia zrobione wieczorem na imprezie i widzi, jak za Barb pojawia się kształt bez twarzy.

Obie postacie zmierzają osobno do tego samego wniosku, nie rozmawiając ze sobą. To zasada pisarska, której serial się trzyma: grupy odkrywają te same rzeczy równolegle, a następny odcinek zamyka je w jednym pomieszczeniu.

Zakończenie: ciało z kamieniołomu

Ostatni kwadrans wszystko wywraca. Grupa poszukiwawcza znajduje ciało dziecka w wodzie kamieniołomu i miasteczko opłakuje Willa Byersa. Sekwencja przeplata reakcje: szeryf, który nic nie mówi, chłopcy przy swoim odbiorniku radiowym, matka, która nie chce patrzeć.

To najtrudniejszy moment sezonu, zbudowany na kłamstwie, które widz odkryje dopiero w następnym odcinku. Serial pozwala sobie na pełną rozpacz, przez kilka minut, wiedząc, że ją potem cofnie. Ten wybór tłumaczy, dlaczego ujawnienie prawdy w kostnicy działa tak dobrze.

Dlaczego tytuł mówi o świętach

Tytuł oryginalny nawiązuje do amerykańskiej kolędy, a polski zostawia go w oryginalnym brzmieniu. Związek z odcinkiem opiera się na dwóch elementach: lampkach, rzecz jasna, i małej Holly, najmłodszej z Wheelerów, która widzi stworzenie w swoim pokoju pośród dekoracji.

To pierwsze użycie zasady, którą serial będzie stosował przez pięć sezonów: świąteczny obraz, żeby pokazać grozę. Ściana bożonarodzeniowych lampek staje się telefonem do innego świata, a udekorowany dziecięcy pokój — pierwszym miejscem, przez które przechodzi potwór.

Plakat z domem Byersów.

W sklepieMinifigurka do zbudowania Holly Wheeler14,90 €Zobacz produkt

Co odcinek wprowadza

Trzy rzeczy, które posłużą aż do końca serialu. Najpierw elektryczność jako język: żarówki, radia, telefony stają się jedynymi mostami między dwoma światami. Potem dowód fotograficzny: sylwetka na kliszy daje Nancy i Jonathanowi coś, na czym mogą działać. Wreszcie nieufność wobec władzy: ciało ogłoszone przez policję zostanie zdementowane przez szeryfa, który prowadzi śledztwo sam.

• Lampkinajsłynniejszy kanał komunikacji w serialu
• Zdjęcie Jonathanapierwszy obraz stworzenia i dowód, który uruchamia śledztwo nastolatków
• Ciało z kamieniołomupełna żałoba, zbudowana po to, by cofnąć ją już w następnym odcinku
• Hollydziecko, które widzi wcześniej niż dorośli, motyw powracający aż do ostatniego sezonu

Co robi reżyseria, a czego się nie zauważa

Trzy wybory reżyserskie tłumaczą, dlaczego ten odcinek pozostaje najczęściej przywoływanym w sezonie. Pierwszy to światło: cały odcinek jest oświetlony źródłami widocznymi na ekranie — żarówkami, latarkami, reflektorami, lampkami. Gdy światło staje się środkiem komunikacji, nie może już być zwykłym oświetleniem dla wygody.

Druga rzecz to dźwięk. Scena z alfabetem rozgrywa się niemal bez muzyki: słychać trzaskanie żarówek i oddech matki. Serial stosuje tu zasadę, której będzie się trzymał długo: im bardziej scena jest nierzeczywista, tym mniej muzyki.

Trzeci to kadr. Kamera zostaje na twarzach, nawet gdy informacja jest gdzie indziej. Patrzymy, jak Joyce czyta ścianę, zamiast patrzeć na samą ścianę, i patrzymy, jak Jonathan patrzy na swoje zdjęcie, zamiast patrzeć na zdjęcie. To właśnie pozwala serialowi niepokoić, nie pokazując prawie niczego.

Na jakim etapie jest śledztwo na koniec odcinka

Trzy tropy istnieją obok siebie i jeszcze się ze sobą nie komunikują. Chłopcy mają dziecko z mocami, które twierdzi, że Will gdzieś się ukrywa. Nastolatkowie mają zdjęcie, na którym pojawia się sylwetka bez twarzy. Szeryf ma administracyjne nieścisłości wokół laboratorium, a teraz ciało, które zamyka sprawę dla całego miasta.

Siła tego serialu bierze się z tego podziału: każdy ma jedną trzecią odpowiedzi, a serial nie spieszy się z ich łączeniem. Czwarty odcinek zbiegnie dwa z tych tropów i pozwoli trzeciemu, temu Nancy, jeszcze trochę iść samemu.

Karta odcinka

Trzeci z ośmiu odcinków pierwszego sezonu, udostępniony w całości 15 lipca 2016. Akcja toczy się kilka dni po zniknięciu, w listopadzie 1983.

T-shirt z pierwszego sezonu.

W sklepiePrzypinka ściana alfabetu lampki9,90 €Zobacz produkt

Najczęstsze pytania

Czytaj też