Potwory Stranger Things sezon 5: cały bestiariusz ostatniego sezonu

Potwory sezonu 5: co ostatni sezon wypuszcza na miasto

Jesienią 1987 Hawkins żyje pod wojskową kwarantanną. Ludność wierzy w zjawisko naturalne, wojsko trzyma zapory, a mała grupa schodzi w tajemnicy na Drugą Stronę, sektor po sektorze, żeby odnaleźć czarownika zaginionego od szczeliny z 1986. Te wypady mają nazwę zapożyczoną z lochów gry fabularnej, crawls, i było ich ponad trzydzieści bez najmniejszego incydentu.

Pierwszy rozdział łamie tę rutynę w dwóch miejscach naraz. Konwój wojskowy zostaje zaatakowany w chwili, gdy przekracza portal, i żołnierze giną; kilka godzin później na suficie pokoju Holly Wheeler tworzy się pęknięcie, i coś przez nie przechodzi. Sezon nie zaczyna się więc nowym stworzeniem, tylko powrotem stworzenia, które publiczność zna od 1983.

To zasada całego sezonu. Nie wymyśla się żadnego nowego gatunku: osiem rozdziałów odgrywa na nowo bestiariusz czterech poprzednich sezonów, zebrany w tym samym miejscu i w tej samej chwili. Zmienia się nie kształt bestii, lecz ich liczba, ich użycie i to, czego w końcu się dowiadujemy o tym, co je trzyma.

Od sufitu Holly do stodoły: powrót Demogorgonów

Demogorgon to zwierzę robocze sezonu. Jego sylwetka nie zmieniła się od pierwszego: humanoid ponad dwumetrowy, o bladej skórze, którego głowa otwiera się w pięć płatków nabitych zębami. Sam otwiera przejścia między światami, wabi go krew i zabiera zdobycz, zamiast pożerać ją na miejscu.

Prolog pierwszego rozdziału daje wreszcie scenę, której serialowi brakowało. 12 listopada 1983 stworzenie goni Willa Byersa na Drugiej Stronie, dogania go i nie zabija: niesie go do biblioteki miasta, gdzie czeka Henry Creel i zaraża go macką. Cała reszta sezonu wynika z tej nocy.

Potem pojawienia idą jedno po drugim. Stworzenie atakuje konwój Hoppera i go rani. Inne przebija sufit Holly, wyskakuje przed Tedem, który przyszedł z kijem golfowym, i ciska go przez ścianę aż do szafy Mike'a, dostaje ciosy odłamkiem butelki od Karen, a potem zabiera dziecko za mur Drugiej Strony. W trzecim rozdziale stworzenie wpada w pułapkę zastawioną u Turnbowów: Nancy trafia je strzałką śledzącą, zanim ucieka przez portal.

Czwarty rozdział robi z tego rachunek. Stworzenie zostaje staranowane przez samochód Steve'a przed stodołą. Kilka towarzyszy Henry'emu w ataku na bazę wojskową i masakruje strażników. A trzy, puszczone na Mike'a, Lucasa i Robin, zostają zamrożone w locie, a potem zabite przez Willa, samą siłą jego umysłu. W następnym rozdziale truchło Demogorgona służy za narzędzie: prąd anteny radiowej ożywia je na kilka chwil, a Will używa go jak odbiornika.

Wataha w szpitalu

Demopies to młodociane stadium tego samego gatunku: czworonóg wielkości dużego psa, z tą samą głową w płatkach. Słowo jest Dustina, który jesienią 1984 wychował jednego w domu, nie wiedząc, co karmi. Wataha z tamtego czasu polowała w tunelach i ginęła za jednym zamachem w dniu, w którym brama się zamykała.

W 1987 wraca tam, gdzie nikt jej nie oczekuje: do szpitala w Hawkins, w szóstym rozdziale, kiedy wojsko zajmuje miejsce. Robin, Vickie i Lucas zostają zagnani do pralni. Ratuje ich Karen Wheeler, wkładając butle z tlenem do suszarki; wybuch zabiera watahę.

Ten powrót mówi coś o stanie świata. W 1984 potrzeba było tuneli, żeby wataha mogła krążyć; w 1987 wyskakuje w korytarzu technicznym, bo szczeliny są wszędzie. Stworzenie się nie rozwinęło, geografia ustąpiła.

Wici, leże i stopione ściany laboratorium

Nie wszystkie zagrożenia sezonu noszą nazwę gatunku. Druga Strona z 1987 stała się organiczna i chwyta bez potrzeby paszczy. W szóstym rozdziale Will budzi się w leżu czarownika, związany wiciami, i dowiaduje się z jego ust, że już służył, nie wiedząc o tym, do kopania tuneli pod miastem w 1984.

Laboratorium Drugiej Strony daje najbardziej nieprzyjemny obraz zestawu. Nancy i Jonathan przechodzą przez sale, które topią się jedna w drugą, z żołnierzami stopionymi ze ścianami. To nie stworzenia; to ta sama materia co stworzenia, nałożona na ludzkie ciała, a sezon się nad tym nie zatrzymuje, co czyni scenę gorszą.

Nad tym budynkiem unosi się sfera egzotycznej materii, a wokół miasta wznosi się mur nie do przebycia, który notatniki Brennera opisują jako pole zamknięcia. Nancy strzela do sfery mimo ostrzeżenia Dustina, które przychodzi za późno: fala uderzeniowa rozsadza mur, a całe połacie Drugiej Strony zostają wciągnięte w pustkę. Ani sfera, ani mur nie są żywe, ale należą do tego samego ciała co reszta.

Stworzenie z Otchłani: ostatnie i pierwsze

Jedyna bestia, której serial nigdy nie pokazał, przychodzi w ostatnim rozdziale. W Otchłani, wymiarze poza Drugą Stroną, który niektóre tłumaczenia nazywają Otchłaniami, leże, w którym Henry Creel trzyma dzieci, okazuje się ciałem samej istoty, którą nosi od dzieciństwa: kolosalny pająk, który się podnosi i atakuje grupę, która przyszła anteną radiową.

Jej początek mieści się we wspomnieniu, które Max i Holly uchyliły w szóstym rozdziale, a finał je domyka. Jako dziecko Henry spotyka w kopalni rannego mężczyznę, który niesie walizkę. Zabija go, otwiera walizkę i znajduje w niej fragment tej istoty. To ten fragment go skaził, na długo przed laboratorium i na długo przed miastem.

Will błaga go, żeby zniszczył fragment. Henry odmawia i twierdzi, że istota i on już się nie różnią. Innymi słowy, stworzenie ostatniego rozdziału nie jest nowością: to najstarsze w bestiariuszu, to, którego cień z 1984 i ciało z mięsa z 1985 były tylko formami przejścia. Walka, która następuje, jest walką grupy: Nancy wabi je na pozycję, ogień i materiały wybuchowe je osłabiają, a Jedenastka wchodzi do wnętrza potwora, żeby stawić czoło człowiekowi, który go zamieszkuje.

Hierarchia: kto czym dowodzi

Trzy imiona krążą w serialu i nie oznaczają tego samego. Demogorgon to drapieżnik; Vecna nie jest Demogorgonem, to człowiek, Henry Creel, pierwszy numerowany podmiot laboratorium; a Łupieżca Umysłów nie jest ani jednym, ani drugim, to imię, które dzieci dały, według podręcznika gry fabularnej, istocie władającej innym światem.

Zasada, która je łączy, stoi od 1984: jeden organizm, duch roju, stworzenia, które działają jak członki. Zranienie pana osłabia całą resztę, a przecięcie więzi z Drugą Stroną zabija za jednym zamachem to, co jest po tej stronie. Ostatni sezon nie porzuca tej instrukcji, stosuje ją w znacznie większej skali.

Dodaje nową gałąź: człowiek, który przejmuje rój. Według twórców Will nie ma własnych mocy jak Jedenastka; czerpie z roju, bo Henry jest bliżej niż kiedykolwiek, i może kierować wszystkim, co do niego należy, czyli stworzeniami, ale nie mógłby otworzyć bramy. To niuans, który umożliwia scenę w stodole bez łamania mitologii.

Co do pana, nie zadowala się już puszczaniem bestii. Porywa ośmioro dzieci, które opisuje jako doskonałe naczynia, które może przemodelować na swój obraz, i trzyma je w przestrzeni zrobionej z własnych wspomnień, którą Holly nazywa Camazotz. Jego cel końcowy to nie polowanie: to zlanie dwóch światów.

Co się zmienia wobec czterech poprzednich sezonów

Pierwsza różnica to wybór pisarski: żaden nowy gatunek. Poprzednie sezony przedstawiały każdy swoje stworzenie, a przyjemność polegała na zrozumieniu go. Tutaj wszystko jest już znane, a opowieść spędza czas gdzie indziej, po stronie porwanych dzieci i mechaniki światów.

Druga różnica leży w tym, co się robi z bestiami. Schodzą o szczebel: nie są już zagadką, są przeszkodą. Staje się im czoła odłamkiem butelki wina, samochodem, suszarką i strzałką śledzącą. Jedna z najbardziej komentowanych scen nie jest odkryciem o stworzeniu, to matka, która uderza je w swojej łazience.

Trzecia różnica jest najważniejsza: po raz pierwszy rój działa w obie strony. Przez cztery sezony więź szła od istoty do Willa, który widział i mówił za nią. W 1987 Will jej używa, zamraża trzy stworzenia w locie, a potem wchodzi w umysł pana. Truchło stworzenia staje się nawet urządzeniem, podłączonym do anteny radiowej.

Ostatni niuans, dla czytelników, którzy szukają chmary z 1986: Demonietoperze zostają stworzeniem jednego sezonu: żaden z ośmiu rozdziałów ich nie nazywa. Prawdziwa nowość sezonu to zresztą nie bestia, to miejsce: Otchłań i to, co się w niej znajduje.

Los bestiariusza, na końcu

Pan umiera w trzech czasach i z trzech rąk. Will wyrywa mu rękę, Jedenastka nabija go na pal, a Joyce odcina mu głowę siekierą. Ten podział jest celowy: to matka, która w 1983 szukała syna, powala tego, który go zabrał.

Istota, wyprostowana w kolosalnego pająka jeszcze zanim Henry upadnie, pada od ognia i materiałów wybuchowych. Potem Hopper i Murray wysadzają bombę położoną na egzotycznej materii, która trzymała wymiar. Druga Strona się zapada, szczeliny zamykają się pod Hawkins, i wszystko, co od niej zależało, pada razem z nią. Zasada poprzednich sezonów trzyma do ostatniego ujęcia: to ona zabiła watahę w 1984 i ciało z mięsa w 1985.

Cena nie jest zerowa. Kali, siostra Jedenastki z laboratorium, ginie od zbłąkanej kuli podczas szturmu na laboratorium, a Jedenastka zostaje dobrowolnie po drugiej stronie w chwili wybuchu; serial nie pokazuje ani jej śmierci, ani wyjścia, i zostawia każdemu decyzję. Porwane dzieci, z Holly włącznie, zostają uwolnione.

W epilogu miasto się odbudowuje, a wojsko się wycofało. Nic już nie wychodzi ze ścian, nic nie kopie pod ulicami. Ostatni obraz serialu to drzwi, które Mike zamyka nad nową partią Dungeons & Dragons, i to jedyne stworzenie, które zostaje: to z planszy.

Najczęstsze pytania

Czytaj też