Czołówka Stranger Things: muzyka, czerwone litery i historia najbardziej rozpoznawalnego tytułu lat 2010

Muzyka

Motyw jest autorstwa Kyle'a Dixona i Michaela Steina, dwóch muzyków teksańskiego zespołu Survive, których Dufferowie odkryli przy filmie niezależnym. Skomponowali pętlę arpeggiów na analogowych syntezatorach, w duchu muzyki Johna Carpentera, Tangerine Dream i Giorgio Morodera, brzmień filmów, które serial cytuje. Motyw nagrano przed zdjęciami, by nadać ton całej ekipie.

Otrzymał Emmy w 2017, a ścieżka dźwiękowa była jednym z najlepiej sprzedających się winyli roku.

Czerwone litery

Wizualną czołówkę zaprojektowało studio z Los Angeles wyspecjalizowane w napisach. Dufferowie chcieli czcionki z lat 80. i wybór padł na tę z okładek powieści Stephena Kinga wydawanych wtedy, o ściśniętych literach i wyraźnych szeryfach, filmowaną w zbliżeniu, jakby przesuwała się przed lampą, z ziarnem neonu. Litery się składają, przesuwają, a tytuł ustala się w chwili, gdy muzyka osiąga szczyt.

Co zmienia się z sezonu na sezon

Czołówka pozostaje niemal identyczna przez pięć sezonów, z jedną różnicą: sezon 4 dodaje jej mroczniejszą fakturę, a ostatni odcinek sezonu 5 puszcza ją spowolnioną, niższą, jak pożegnanie. Każdy sezon ma też własny tytuł końcowy, z numerem: „Stranger Things 3”, „4”, „5”, jak filmy.

Dlaczego działa

Bo nic nie pokazuje: ani twarzy, ani potwora, ani miejsca. Litery, światło, narastające arpeggio. Widz wypełnia resztę tym, co już wie o serialu, i to czyni ją ponadczasową. Czołówki, które opowiadają, starzeją się; ta obiecuje.

Gdzie posłuchać

Temat otwiera każdy album ze ścieżką dźwiękową Dixona i Steina, dostępny w streamingu i na winylu. Istnieje też w długiej wersji, na pierwszym albumie, i w dziesiątkach fanowskich coverów, od fortepianu po orkiestrę. By usłyszeć go na swoim miejscu, nic nie przebije pierwszego odcinka: temat przychodzi po scenie w laboratorium, gdy rower Willa pędzi w noc, i to ten kontrast, strach, a potem czołówka, uczynił go niezapomnianym.

Jak został zrobiony

Czołówka opiera się na temacie, który Michael Stein skomponował na długo przed serialem i który leżał niewykorzystany w bibliotece jego zespołu Survive. Gdy Dufferowie zatrudnili Steina i Kyle'a Dixona, w lipcu 2015, ekipa odnalazła ten utwór i uznała, że po niewielkiej pracy zrobi z niego czołówkę. Grany jest na analogowych syntezatorach, w duchu Jean-Michela Jarre'a, Tangerine Dream, Vangelisa i Johna Carpentera, których kompozytorzy wymieniają jako inspiracje.

Czerwone litery, które się zbliżają, wsuwają jedna w drugą i w końcu tworzą tytuł, przejmują estetykę okładek horrorów z lat 80., zwłaszcza Stephena Kinga, którego Dufferowie są wiernymi czytelnikami. Animacja gra odbiciami i świetlistymi krawędziami, jak neony filmowane z bliska, i została nagrodzona na Emmy 2017 w kategorii projektu czołówki.

Co czołówka mówi o serialu

W minutę czołówka zapowiada program: tytuł składający się jak puzzle, zagrożenie narastające stopniowo i paleta ograniczona do czerwieni i czerni. Nie pokazuje ani postaci, ani potwora, ani miejsca; tylko litery. Ta abstrakcja uczyniła ją tak rozpoznawalną i tak łatwą do parodiowania: wystarczy czcionka i czerwień, by przywołać Hawkins.

Muzyka robi resztę. Arpeggio wznosi się i opada, nigdy się nie rozwiązując, jak pętla, a ostatni akord pada na pełny tytuł. Dixon i Stein mówili, że chcieli „pozostać wierni” temu brzmieniu od sezonu 1 do ostatniego, wariując faktury wokół; sam motyw nie zmienił się ani o nutę w dziesięć lat.

Wariacje, sezon po sezonie

1. Sezon 1

   Wersja oryginalna, najsurowsza, na czarnym tle.

2. Sezon 2

   Cięższy miks, ze wzmocnionymi basami, dla gigantycznego cienia.

3. Sezon 3

   Jaśniejsze opracowanie, neon i chrom, w duchu centrum handlowego.

4. Sezon 4

   Mroczniejsze i wolniejsze brzmienie, z chórami i smyczkami dodanymi do ścieżki dźwiękowej Vecny.

5. Sezon 5

   Oryginalny temat, potem spowolniona i złagodzona wariacja w epilogu z 1989; i symfoniczne odczytanie na orkiestrowej EP-ce z 6 lutego 2026.

Czołówka, która stała się językiem

Niewiele czołówek powtarzano tak często. Programy telewizyjne, marki, samorządy i tysiące fanów odmieniały czerwone litery na czarnym tle, by ogłaszać cokolwiek w stylu Hawkins, do tego stopnia, że serial sam zaczął się tym bawić w swoich kampaniach promocyjnych, odmieniając tytuł w neony centrum handlowego na sezon 3 albo w plakat o zaginięciu na sezon 5.

Muzyka poszła tą samą drogą: motyw został przerobiony w wersji orkiestrowej, fortepianowej, metalowej, i otwiera kinowe pokazy ostatniego rozdziału 31 grudnia 2025. Dla serialu, który cytuje kino lat 80. w każdym ujęciu, stworzenie czołówki, którą cytują inni, to może najpiękniejsza z pętli.

Najczęstsze pytania

Czytaj też