Stranger Things, sezon 4, odcinek 1: „Klub Ognia Piekielnego”, streszczenie i analiza

Karta odcinka

Pierwszy rozdział czwartego sezonu nosi w wersji francuskiej tytuł « Chapitre Un : Le Club Hellfire », a w wersji oryginalnej Chapter One: The Hellfire Club. Matt i Ross Duffer, twórcy serialu, napisali go i wyreżyserowali sami, tak jak zrobili to przy rozdziałach 2, 7, 8 i 9. Reżyserię czterech pozostałych powierzono Shawnowi Levy'emu (rozdziały 3 i 4) i Nimródowi Antalowi (rozdziały 5 i 6); ich scenariusze podpisują Caitlin Schneiderhan, Paul Dichter, Kate Trefry i Curtis Gwinn.

Czas trwania kręci się wokół 76 minut. To długi format jak na otwarcie, ale sezon zrobi znacznie gorzej: dziewiąty rozdział trwa 2 h 19, czyli więcej niż film pełnometrażowy. Żaden z dziewięciu nie schodzi poniżej godziny.

Publikacja odbyła się 27 maja 2022, na czele pierwszego z dwóch tomów. Siedem rozdziałów tego dnia, dwa ostatnie 1 lipca. Między zamówieniem sezonu, we wrześniu 2019, a tą datą minęły prawie trzy lata, w tym sześć miesięcy przerwy w zdjęciach.

Akcja toczy się 21 marca 1986, osiem miesięcy po bitwie w centrum handlowym Starcourt, która zamykała trzeci sezon. Prolog sięga jeszcze dalej, do 8 września 1979, w białe korytarze laboratorium Departamentu Energii.

Przyjęcie krytyki było szerokie: rozdział ma 100 % przychylnych opinii na Rotten Tomatoes, na małej próbce ośmiu odnotowanych recenzji, a Joseph Quinn, który gra Eddiego Munsona, został wskazany jako „wykonawca tygodnia” przez TVLine już przy pierwszym pojawieniu się.

Streszczenie Stranger Things, sezon 4, odcinek 1, po kolei

Rozdział idzie naprzód na czterech miejscach równolegle i nie zamyka żadnego ze swoich wątków. Otwiera się masakrą, której nikt nie wyjaśnia, przechodzi w prawie zwyczajny dzień w liceum i kończy się śmiercią sfilmowaną jak scena opętania.

Nic nadprzyrodzonego nie pojawia się na ekranie przed ostatnią sekwencją. To celowa konstrukcja: strach przychodzi z najbardziej zwyczajnego miejsca opowieści, z przyczepy, po godzinie korytarzy, sali gimnastycznej i stołówki.

1. Prolog Biały korytarz, siedem lat wcześniej

   Doktor Brenner pracuje z ponumerowanymi dziećmi w laboratorium Departamentu Energii. Rozlega się alarm, ciała się gromadzą, a Jedenastka stoi pośrodku. Rozdział pozwala wierzyć, że to ona jest odpowiedzialna.

2. Ranek Max Mayfield sama przechodzi przez liceum

   Max jest siostrą przyrodnią Billy'ego, który zginął poprzedniego lata, i od tamtej pory oddaliła się od grupy. Idzie korytarzami, z walkmanem na uszach, z piosenką Kate Bush w kółko.

3. Stołówka Eddie Munson prowokuje drużynę koszykówki

   Przewodniczący klubu gry fabularnej wchodzi na stół i wyśmiewa konformizm narzucony przez liceum. Szuka też graczy na wieczorną sesję.

4. Toaleta Chrissy słyszy zegar szafkowy

   Kapitanka cheerleaderek widzi, jak pojawia się jej matka, i słyszy kurant, którego nikt inny nie słyszy. Max mija ją, nie wiedząc, co się z nią dzieje.

5. Kalifornia Referat Jedenastki o jej bohaterze

   W Lenora Hills Jedenastka przedstawia przed klasą referat poświęcony Hopperowi, którego uważa za zmarłego. Angela i jej grupa zamieniają hołd w farsę, i nikt nie interweniuje.

6. Wieczór Sesja gry przeciwko meczowi

   Eddie zaczyna kampanię „Klątwa Vecny” z Dustinem i Mikiem; Erica zastępuje Lucasa pod imieniem Lady Applejack. W sali gimnastycznej Lucas trafia kosz mistrzostwa; przy stole naturalne 20 powala czarodzieja.

7. Lenora Hills Lalka przysłana z Rosji

   Do Byersów przychodzi paczka. Z ostrożności Joyce rozrywa ją z odległości i znajduje w niej numer telefonu oraz słowo podpisane „Enzo”: Hopper żyje.

8. Noc Przyczepa Eddiego Munsona

   Chrissy przyszła po coś na sen. Wpada w trans, unosi się pod sufit, jej kończyny łamią się, a oczy zapadają. Eddie ucieka.

Trzy wątki narracyjne: Hawkins. Kalifornia i Rosja

W Hawkins wszystko mieści się w jednym dniu liceum. Lucas Sinclair dołączył do drużyny koszykówki, żeby wreszcie zostać przyjętym; Dustin Henderson i Mike Wheeler zostają wierni stołowi do gry; Max izoluje się i widzi się z doradczynią; Robin Buckley gra w orkiestrze marszowej; Nancy Wheeler prowadzi gazetkę liceum. Miasto jest filmowane jak nastoletnia kronika, i właśnie w tym jest pułapka.

W Lenora Hills, w Kalifornii, rodzina Byersów i Jedenastka mieszkają od poprzedniej jesieni. Jedenastka nie ma już swoich mocy od bitwy w centrum handlowym i pisze do Mike'a listy, w których wszystko jest dobrze. Jonathan znalazł w Argyle'u, dostawcy pizzy, przyjaciela, którego mu brakowało; Will po kryjomu maluje obraz, którego nikomu nie pokazuje.

Kontrast między dwoma blokami jest zrobiony obrazem: białe, nasycone światło dla Kalifornii, szare korytarze i deszcz dla Indiany. Serial rozdziela swoje postacie tak, jak nigdy wcześniej, i odmawia zebrania ich z powrotem przez kilka rozdziałów.

Trzeci wątek trzyma się w tym rozdziale jednego przedmiotu. Lalka wysłana z Rosji zawiera słowo, które załatwia to, co finał trzeciego sezonu zostawił w zawieszeniu: Hopper przeżył wybuch centrum handlowego i jest więziony w obozie na Kamczatce. Imię, które podpisuje wiadomość, „Enzo”, to nazwa restauracji, do której zaprosił Joyce i do której ona nigdy nie przyszła. Nikt inny nie mógł jej znać.

Kluczowy moment: przyczepa i to, co zmienia

Chrissy Cunningham jest najbardziej widoczną dziewczyną w liceum: kapitanka cheerleaderek, dziewczyna kapitana drużyny koszykówki, Jasona Carvera. Ukrywa zaburzenia odżywiania i matkę, która pilnuje każdego kęsa. To migreny i wizje popychają ją ku Eddiemu Munsonowi, o którym w liceum mówi się, że sprzedaje coś na sen.

Ich rozmowa, w lesie za liceum, jest najłagodniejszą sceną rozdziału. Eddie pamięta ją z przeglądu talentów w szkole; ona się śmieje. Potem przychodzi przyczepa, trans, sufit, połamane kości. Eddie ucieka, a stworzenie, które właśnie zabiło, nie zostaje nazwane ani razu na ekranie.

Tu trzeba postawić jedno doprecyzowanie, bo pomyłka jest częsta. Ten potwór nie jest Demogorgonem z 1983 i nie jest też Łupieżcą Umysłów z 1984: to trzeci byt, odrębny od dwóch pozostałych, który grupa w końcu nazwie Vecną, od imienia licza, z którym klub mierzył się tego samego wieczoru na swojej planszy.

To, co zmienia ta śmierć, mieści się w trzech punktach. Pierwszy jest gatunkowy: opowieść przechodzi od stworzenia do zabójcy, a kamera zostaje na twarzy ofiary zamiast pokazać potwora. Drugi jest sądowy: Eddie staje się podejrzanym, a miasto wkrótce uzna jego klub za sektę. Trzeci jest strukturalny: szczelina do Drugiej Strony otwiera się dokładnie tam, gdzie upada Chrissy. Potrzeba ich czterech, żeby rozciąć miasto.

Co rozdział ustawia na dalszy ciąg

Gramatyka klątwy jest postawiona na jednej ofierze: bóle głowy, krwawienia z nosa, wizje winnej przeszłości, kurant zegara, potem trans. Osiem następnych rozdziałów będzie ją tylko powtarzać. Właśnie dlatego, że da się ją odczytać już przy pierwszej śmierci, widownia może bać się o następne postacie.

Piosenka Max jest tu posadzona jako zwykły gust. Running Up That Hill Kate Bush leci w korytarzach liceum na długo zanim posłuży za tarczę w czwartym rozdziale. Scenariusz nigdy nie przedstawia jej jako magicznego przedmiotu: najpierw jest tym, czego Max słucha, żeby nie musieć z nikim rozmawiać.

Imię potwora pochodzi ze stołu do gry. Wieczorna kampania nazywa się „Klątwa Vecny”, i to Erica, zastępczyni w ostatniej minucie, powala czarodzieja naturalnym 20. Kilka rozdziałów później grupa da to imię zabójcy, dokładnie tak, jak pokolenie z 1983 ochrzciło Demogorgona według podręcznika gry. Dwa stworzenia nazwane przez tych samych nastolatków, a siódmy rozdział ujawni, że podlegają tej samej woli.

Z tego rozdziału ruszają też dwa silniki. Słowo podpisane „Enzo” wyśle Joyce i Murraya Baumana w drogę na Alaskę, a potem na Syberię. A bezsilność Jedenastki, bez mocy i bez obrony przed Angelą, doprowadzi do Projektu Nina, na pustyni Nevady.

Zostaje prolog, który kłamie. Scena w laboratorium jest zmontowana tak, żeby zrzucić masakrę na Jedenastkę; siódmy rozdział pokaże, kto naprawdę zabił te dzieci, i ten zwrot jest szczytem sezonu. Obejrzeć otwarcie po fakcie to odkryć inny film.

Szczegóły i odniesienia, które warto zauważyć

Nazwa klubu nie została wymyślona dla serialu. Hellfire Clubs istniały w osiemnastym wieku: tajne towarzystwa brytyjskiej i irlandzkiej wyższej sfery, znane z parodii rytuałów. Komiksy X-Men podjęły to określenie dla kręgu zamożnych wrogów. Dla klubu licealnego wybór jest prowokacją nastolatków i niczym więcej.

Vecna, ze swojej strony, jest stworzeniem ze stołowej gry fabularnej: liczem, to znaczy magiem, który stał się nieumarłym. Zabójca z opowieści dziedziczy więc imię, które jego przyszłe ofiary same wybrały, pewnego wieczoru, wokół stołu.

Ścieżka dźwiękowa pracuje kontrastem. California Dreamin', w wersji Beach Boys z 1986, towarzyszy listowi Jedenastki i kalifornijskiemu światłu; Running Up That Hill towarzyszy korytarzom liceum w Hawkins. Dwa klimaty, dwa światy, ta sama samotność.

Polowanie na czarownice, które rozdział zaczyna, ma realny wzór: moralną panikę lat 80, kiedy amerykańscy rodzice, dziennikarze i pastorzy oskarżali grę fabularną o popychanie nastolatków ku okultyzmowi. Jason Carver stanie się jej głosem w następnych rozdziałach.

Najbardziej podstępny szczegół zostaje naprzemienny montaż końca. Mecz koszykówki i sesja gry są cięte razem: Lucas trafia, Erica rzuca kością, oba zwycięstwa spadają w tej samej minucie. W tym czasie, kilka kilometrów dalej, prawdziwa klątwa zaczyna swoją robotę.

Najczęstsze pytania

Czytaj też